Geen selectieve verontwaardiging
Een jonge Amsterdamse vrouw van Marokkaanse afkomst, Hajar, is vermoord teruggevonden. Haar stoffelijk overschot lag in een koffer langs de oevers van de Amstel. De vermoedelijke moordenaar blijkt tot nu toe een Somalische migrant te zijn. Vergeleken met de ophef rond de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude vorig jaar, lijkt deze moord minder aandacht te krijgen. Dat is maar gedeeltelijk waar, al zijn beide moorden natuurlijk verschrikkelijk.
Het motief bij de moord op Lisa was duidelijk, terwijl dat bij Hajar nog onduidelijk is, ook al gaat het in beide zaken om jonge asielzoekers uit Afrikaanse landen als verdachten. De cultuurkloof met Nederland is in beide gevallen groot, maar ook de onderlinge verschillen tussen Afrikaanse landen zijn aanzienlijk. Zo verschillen de culturele normen in Somaliƫ sterk van die in Marokko, terwijl beide landen wel grotendeels hetzelfde geloof delen.
Het idee dat de man de baas is, dat de seksuele autonomie van de vrouw aan banden moet worden gelegd en dat familie-eer boven individuele vrijheid gaat, is in de Hoorn van Afrika een regionaal cultuurverschijnsel dat losstaat van een specifieke godsdienst. In Eritrea is de bevolking bijvoorbeeld vrijwel gelijk verdeeld tussen moslims en orthodoxe christenen, maar zij delen dezelfde opvattingen over gendergelijkheid, of beter gezegd: genderongelijkheid.
Omdat er na de wekenlange vermissing van Hajar nog steeds veel onduidelijk is over wat er precies is gebeurd en waarom, is de politie voorzichtig met wat ze naar buiten brengt. Was het een ruzie binnen een relatie, een conflict dat uit de hand liep, geweld op straat, of speelde cultuur of geloof een rol? Zolang de politie het antwoord niet zeker weet, blijft men terughoudend. Dat geeft het gevoel alsof er minder aandacht voor is, terwijl iedereen eigenlijk gewoon wacht op de uitslag van het onderzoek. Het laat zien hoe ingewikkeld dit soort zaken zijn als het gaat om afkomst, veiligheid en religie.
Dat deze moord toch veel losmaakt, bleek wel tijdens de persconferentie. Om geruchten en wilde speculaties te voorkomen, koos men er op dat moment voor om de Somalische achtergrond van de verdachte openbaar te maken. Dat deze zaak door politici en op sociale media direct wordt gebruikt voor het debat over migratie, integratie en de veiligheid van vrouwen op straat, is natuurlijk niet te voorkomen.
Boven al deze debatten staat de harde realiteit van een verwoest leven. Hajar was een jonge vrouw met een heel leven voor zich, dat op een vreselijke manier is afgenomen. Zij is helaas niet de enige. Ze hoort nu bij een lange lijst van jonge vrouwen, zoals Lisa uit Abcoude, de Syrische Ryan uit Joure en vele anderen, die zijn vermoord. Ongeacht de discussies over cultuur of religie staat het diepe verdriet van de nabestaanden altijd voorop, net als het feit dat elke jonge vrouw in Nederland gewoon veilig over straat moet kunnen.